(в)ядомыя гісторыі

Гапеева Вольга

Жанр: Современная проза  Проза    2013 год   Автор: Гапеева Вольга   
Закладки
Размер шрифта
A   A+   A++
Cкачать
Читать
(в)ядомыя гісторыі ( Гапеева Вольга)

Вольга Гапеева

(в)ядомыя гісторыі

Фатограф — Вольга Бубіч.

Карэктар — Надзея Шакун.

Макарона, альбо Пытанне даверу

Ці ёсць сэнс баяцца, што праз надта вялікія дзіркі ў друшляку выслізнуць улюбёныя макароніны. І так, і не. Проста ў гэтым штосьці ёсць. Але цяпер ужо запозна... Калі стаіш і трымаеш у адной руцэ рондаль з каламутнаватай вадой, а другой папраўляеш друшляк у ракавіне — ужо запозна думаць пра тое, баяцца ці не. Развагі гэтыя зусім не да месца. Трэба ўжо або баяцца, або не думаць: выбраць чыстую эмоцыю без дамешку разважанняў.

Усё пачынаецца значна раней, з таго моманту, калі прымаеш рашэнне варыць сабе на абед макарону і хочаш не хочаш праз сем або дзесяць хвілін, у залежнасці ад гатунку выбранай табой (хоць, можа, зусім і не табой, а тваім сябрам ці знаёмай, ці абсалютна невядомым табе чалавекам) макаронай, давядзецца сутыкнуцца з гэтым страхам.

Хоць, мажліва, твой друшляк без вялікіх дзірак. Або ты зліваеш ваду проста з рондаля, прытрымліваючы накрыўку і ўтварыўшы невялікую адтуліну, праз якую ніводная макароніна-здрадніца не здолее выслізнуць.

Ці давяраеш ты сваім макаронінам настолькі, каб адпусціць іх у друшляк з вялікімі дзіркамі? Любая з іх — патэнцыйная калабарантка каналізацыйнай трубы. Гэта пытанне даверу. І пакуль я яго не вырашу, буду блукаць па закавулках уласнай свядомасці і няўласнага горада і здзіўляцца сваёй сквапнасці. Праз нейкі час макароніны канчаткова састынуць і зліпнуцца. Цяпер яны ўжо нікуды не выслізнуць.

Памідор, альбо Пра аб’ектыўную рэальнасць

На кухонным стале павольна паміраў памідор.

Пазаўчора я адрэзала ад яго кавалак. Цэлы мне быў не патрэбны.

Даем заўтра — падумала я. Але прыйшло заўтра, а есці памідор не хацелася. Так ён даляжаў да вечара, а потым і да наступнай раніцы.

І вось сёння, прабягаючы вачыма па стале ў пошуках чагосьці, што выклікала б радасць у мяне і майго страўніка, я заўважыла чырвонае цела, якое павольна марнела. Адрэзанае месца выглядала асабліва безнадзейна. Іншая садавіна радавалася, што гэты піжон-пракажон ляжаў асобна ад іх, не ў прыгожай глыбокай чорнай місцы, а сіратліва дажываў свой век проста на стале.

Выратаваць памідор было мажліва: а) яшчэ ўчора, калі б я не паленавалася загарнуць яго ў плёнку, і б) сёння, зрэзаўшы з яго тое, што есці было ўжо нельга, і ўжыць тое, што можна. Так я стварыла сабе імпліцытную магчымасць, нейкую свабоду выбару і пазбавіла гэтай радасці памідор. Цяпер ён цалкам залежаў ад мяне. А можа, ён залежаў ад мяне ўжо з таго моманту, як я набыла яго? Аб’ектыўная рэальнасць памідора і суб’ектыўная рэальнасць вольгі[*]. Ці быў у памідора выбар? Думаю, быў. Ён мог перастаць спець, мог пачаць загніваць да таго часу, як я вырашыла яго парэзаць, мог дасягнуць такога ўзроўню спеласці, што мне захацелася б з’есці яго адразу. Але ўсе гэтыя якасці наўпрост звязаны з вонкавым у дачыненні да памідора аб’ектам — са мной. І сувязь гэтая падпарадкавальнага характару, прасцей кажучы, залежнасць, якая вымалёўвае вобраз падначаленага памідора (памідора-раба), лёс якога знаходзіцца ў руках ягонай прыгнятальніцы — мяне.

У чацвер памідора не стала.

[*]Да фразы «суб’ектыўная рэальнасць» амаль немагчыма ўжыць любую форму асабовага займенніка першай асобы адзіночнага ліку, якая б пазначала суб’екта маўлення, г.зн. мяне. Мова супраціўляецца, яна хоча бачыць тут толькі імя, сапраўдную назву, а не тое, што яе замяняе. З гэтай прычыны ўжыта ўласнае найменне, што зраўнавала мяне сябе з памідорам.

Кансервы, альбо Метафізіка стомы

На талерцы ў чаканні свайго няпростага лёсу ляжалі макароны. Яны ўжо паспелі пакрыцца потам, у той час як катлета ўсім сваім выглядам дэманстравала абыякавасць і да канца заставалася халоднай (чытай не толькі як агульнавядомую метафару аморфнасці). Я пасунула талерку да сябе і ўтыркнула ў белае цельца макаронінкі сталёвыя зубы відэльца. Макаронінка скурчылася, нібы жывая...

Кожны дзень я кагосьці з’ядаю. Ніхто мяне не папракае, але мне ўсё адно сорамна, і я ўжо не магу трымаць відэлец, рукі робяцца ці то ватнымі, ці то гумовымі, сківіцы нямеюць, вочы засяроджваюцца на адной бясконца белай (паступова бясконца чорнай, а потым зноўку белай) кропцы, наліваюцца-напаўняюцца нечым слізкім, ім на мяне пляваць, вочы пачынаюць жыць сваім асабістым жыццём, і есці робіцца немагчыма. Мяне паралізуе. Калі ты кагосьці ясі — нехта абавязкова павінен з’есці і цябе. Ад гэтай думкі робіцца ніякавата, і я ўзгадваю Генрыха, які часам не можа прымусіць сябе ўскрыць бляшанку кансерваў, бо ўвесь гэты працэс топіць яго ў дэпрэсіі. Не, гэта не лянота….не ля нота…не мі нота……ды і не рэ, напэўна, …гэта нейкая какафонія. Нешта такога кшталту адбываецца і са мной. Варта толькі запусціць гэты механізм. Рэчы, у якіх захоўваюцца прадукты харчавання падаюцца целамі, і выцягванне з іх начыння ператварае мяне ў паталагаанатама. Ускрыванне слоікаў, бляшанак, надрыванне пакункаў, высоўванне з іх мяккага або цвёрдага, халоднага ці ўжо падагрэтага, вадкага ці гумовападобнага, але цела — працэс вымання вонкі таго, што знаходзілася пэўны час унутрох, робіць з мяне акушэрку, дэміурга, які памнажае колькасць аб’ектаў у наваколлі. Цяпер на кухні я не адна: працяглыя палачкі сардынаў блішчаць у алеі, масла, яшчэ не паспеўшы адтаяць, вуглавата і няроўна пачуваецца на хлебе, аліўкі радуюцца промням штучнага лямпачнага святла, памылкова прымаючы яго за сонца, у іх ужо няма костак, але гэта іх не бянтэжыць, бо ёсць крыніца святла, ёсць сонца, а значыцца ёсць яшчэ дзень на пражыванне. На маім стале новае жыццё. Я гляджу на яго і адчуваю стому ад жалеза, вастрыні нажоў і відэльцаў, гэтых дасканалых прыладаў гвалту. Катаванне стамляе не толькі ахвяру, але і ката. Тэлефон. Я здымаю слухаўку:

— Што робіш?

— Я на кухні.

— Абедаеш?

Тут я надломваюся, паволі з’язджаючы на падлогу, бо не магу паверыць у існаванне такога слова. Я не магу назваць свой наваствораны свет «абедам» і вярнуцца ва ўласнае цела, якое спа-жывае іншыя целы, каб самому пратрымацца хаця б дзень. Я сыходжу з кухні.

У алівак з’яўляецца шанец пабачыць сапраўднае сонца.

Гарбата, альбо Праблема выбару

Пад вакном бегае новае пакаленне. Я запальваю канфорку і перацягваю на яе імбрык. Адчыняю шафу. Спачатку гляджу на каву, потым на гарбату. Думаю, з чаго пачаць. Узгадваю, што сёння выходны, і спыняюся на каве.

У дзяцінстве гарбата была нейкай сумнай, салодкай і горкай адначасова. Пасля яе заставаўся непрыемны смак у роце, таму я яе доўга не любіла і піла збольшага адну каву. Цяпер я кавы амаль не п’ю.

Алфавит

Предложения

Copyrights and trademarks for the book, and other promotional materials are the property of their respective owners. Use of these materials are allowed under the fair use clause of the Copyright Law.